Tuesday, February 28, 2006

Oorlog in de klas

Deze les gaat over de Eerste Wereldoorlog. Door de leerlingen op een eenvoudige manier het gevoel te geven dat ze in de loopgraven zitten, gaat deze oorlog meer voor hen leven. Het is noodzakelijk bij deze les de situatie in de loopgraven niet alleen na te spelen, maar ook te vertellen over de omstandigheden waaronder de soldaten moesten functioneren. Bovendien is een goede evaluatie/nabespreking gewenst, zodat leerlingen niet blijven hangen in “we hebben met propjes gegooid”. Klik hier voor de les.

 

 

Posted by at 15:18:49 | Permalink | No Comments »

Monday, February 27, 2006

Inleven door tekenen

Inlevingsopdrachten zijn opdrachten waarbij leerlingen moeten doen alsof ze een historisch figuur zijn of alsof ze in een bepaalde tijd leven.
Leerlingen kunnen zich inleven door het verleden na te spelen of door iets te schrijven alsof ze iemand uit het verleden zijn.
Een andere werkvorm waardoor leerlingen oefenen in inleven, is tekenen. Als je een tekening maakt, maak je ideeen en beelden concreet. Een tekenopdracht kan een waardevol onderdeel zijn van de geschiedenisles.
Voor een korte inleiding over inlevingsopdrachten en een uitgebreide beschrijving van een “lesje tekenen bij geschiedenis”, klik hier.
Posted by at 22:46:49 | Permalink | Comments (1) »

Sunday, February 26, 2006

Start: voorlezen

“De zon stond nog volop aan de hemel toen de man de pas bereikte. Nog nahijgend van de laatste stappen bleef hij staan en keek om zich heen. De pas was bedekt met een dikke laag ijs. Hij zag dat er al een tijd geen verse sneeuw gevallen was. Dat zou de doortocht over de bergen een stuk lastiger maken. De man had al gemerkt dat de leren stroken onder zijn linkerschoen losgeraakt waren……..”
Dit verhaal gaat over Otzi. Er is geen prettiger begin van een les dan het voorlezen een verhaal. Voorlezen wordt vaak aan het eind van de les ingezet, als een soort toetje. Dat kan, maar ik merk dat een verhaal aan het begin van de les de rust in de klas ten goede komt. Voorlezen kan in elke klas, niet alleen in de onderbouw. De kunst is om het juiste verhaal uit te zoeken. Otzi staat in de bundel MeMorabel die bij de methode MeMo hoort. Andere mooie voorleesverhalen vind je in de Wereld Volksverhalen Almanak (heel veel verhalen, geordend per thema). Griekse mythen doen het ook altijd goed.

Posted by at 16:14:12 | Permalink | No Comments »

Saturday, February 25, 2006

Start: een stelling

Wil je een klas op een andere manier de les laten beginnen? Zet een ongenuanceerde stelling op het bord, en leerlingen gaan erover praten.
Terwijl de klas binnenkomt, schrijf ik een regel op. Leerlingen zijn zo getraind om alles te lezen wat er op het bord staat, dat ze dat doen, en meestal hardop. Een ander reageert meteen en zo heb je een uiterst rommelige start van een les. Dat is niet erg. Laat de leerlingen even praten. Demp dan de onrust en inventariseer de eerste reacties. Zonder dat ze het gemerkt hebben, zijn de leerlingen bezig met het onderwerp van de les.
Stellingen die zichzelf bewezen hebben:
“politiek is nergens goed voor” (bij een les over staatsinrichting)
“alle Amerikanen zijn gek” (de les ging over de Amerikaanse onafhankelijkheid)

Posted by at 17:15:52 | Permalink | No Comments »

Uit het keukenkastje

Vrijwel alle simpele voorwerpen kunnen leuk lesmateriaal vormen. De start van een les over ontdekkingsreizen vind je in het keukenkastje. Twee van de vele mogelijkheden:
1. Zet een maiskolf/blikje mais/zak tortillachips, een aardappel/aardappelchips en een tomaat/blikje puree/pak tomatensap naast elkaar. De rand van het bord is zeer geschikt voor dit soort grapjes. Laat de leerlingen bendenken wat de verschillende etenswaren met elkaar te maken hebben.
2. Maak bakjes met hele specerijen: kaneelschors, kruidnagels, muskaatnoten, peperkorrels. Eventueel ook koffiebonen, tabaksbladeren of theebladeren. Laat leerlingen ruiken en proeven, en raden wat het is. Herkennen ze de ongemalen specerijen? Weten ze hoe ze groeien en waar ze vandaan komen?

Posted by at 16:34:30 | Permalink | No Comments »

Wednesday, February 22, 2006

Historisch redeneren

Deze kaartjesopdracht gaat over het begin van de Franse Revolutie. De leerlingen krijgen het knipvel met de kaartjes, en knippen ze los. Vervolgens proberen ze een logische ordening in de kaartjes aan te brengen.
Er bestaat geen juiste oplossing van deze opdracht. Er is geen volgorde waardoor er ineens een verhaal ontstaat, zoals bij veel mysteries, maar het is de bedoeling dat de leerlingen zelf hun gekozen ordening (vaak een ingewikkeld schema) kunnen verantwoorden. Natuurlijk zijn er wel echt foute combinaties: Robespierre mag bijvoorbeeld niet voor de Verlichters worden geplaatst.
Het gaat bij deze opdracht dus vooral om de redenering van de leerlingen. Tijdens de bespreking van de resultaten komen vanzelf oorzaak-gevolg-relaties aan de orde. Zo is dit vooral ook een lesje historische vaardigheden.
Posted by at 22:14:58 | Permalink | No Comments »

Tuesday, February 21, 2006

Stel je eens voor

Dit artikel gaat over inlevingsopdrachten in het algemeen, en tekenopdrachten in het bijzonder. Het is in 2005 gepubliceerd in Kleio.
Posted by at 15:50:05 | Permalink | No Comments »

Mini-overhoring

Een spelletje… Dit is een simpele en snelle manier om geleerd huiswerk te overhoren. Mogelijk op alle niveau’s en in alle leerlagen en met alle onderwerpen. Het voorbeeld gaat toevallig over de ontdekking van Amerika en de eerste kolonisten.
Posted by at 15:43:12 | Permalink | No Comments »